Có thể xét nghiệm ADN họ hàng không? Độ chính xác & Chi phí 

1. Có thể xét nghiệm ADN họ hàng không? 

Có thể xét nghiệm ADN họ hàng. Xét nghiệm này được sử dụng để xác minh quan hệ huyết thống giữa những người có họ hàng với nhau, đặc biệt khi không thể thực hiện xét nghiệm trực tiếp theo quan hệ cha - con hoặc mẹ - con.

Tùy từng mối quan hệ, người có thể tham gia xét nghiệm và dòng huyết thống cần xác minh, phương pháp phân tích sẽ được lựa chọn khác nhau. Chẳng hạn, quan hệ giữa chú và cháu trai có thể kiểm tra theo dòng nội bằng nhiễm sắc thể Y, trong khi quan hệ giữa bà ngoại và cháu có thể cần phân tích ADN ty thể.

Do đó, trước khi lấy mẫu, cần xác định rõ mối quan hệ giữa những người tham gia để lựa chọn phương pháp phù hợp và có đủ cơ sở đưa ra kết luận.

Có thể xét nghiệm ADN họ hàng khi không thể lấy mẫu trực tiếp của bô hoặc mẹ 

2. Xét nghiệm ADN họ hàng theo dòng nội (dòng cha) 

Xét nghiệm ADN theo dòng nội được thực hiện khi cần xác minh mối quan hệ huyết thống có chung nguồn gốc từ phía người cha. Một số quan hệ có thể áp dụng gồm:

• Ông nội - cháu trai
• Chú/bác - cháu trai
• Anh/em trai họ cùng dòng nội
• Anh em trai cùng cha
• Chị em gái cùng cha khác mẹ
• Bà nội - cháu gái

Tùy giới tính nam hay nữ trong mối quan hệ cần kiểm tra, có thể sử dụng phương pháp xét nghiệm nhiễm sắc thể Y, xét nghiệm nhiễm sắc thể X hoặc xét nghiệm ADN nhiễm sắc thể thường.

2.1. Xét nghiệm ADN nhiễm sắc thể Y (Y - STR) 

Xét nghiệm ADN nhiễm sắc thể Y (Y - STR) phù hợp với các mối quan hệ mà những người tham gia đều là nam và có chung dòng cha, chẳng hạn ông nội - cháu trai, chú/bác - cháu trai hoặc anh em trai cùng dòng nội.

Nam giới có một nhiễm sắc thể Y và nhiễm sắc thể này được truyền từ cha sang con trai. Vì vậy, những người nam thuộc cùng một dòng nội có thể mang các đặc điểm di truyền trên nhiễm sắc thể Y tương đồng qua nhiều thế hệ.

Khi thực hiện xét nghiệm, các vị trí Y - STR trên nhiễm sắc thể Y của những người tham gia được đối chiếu với nhau. Mức độ tương đồng giữa các vị trí này là cơ sở để đánh giá họ có cùng dòng nội hay không.

Xét nghiệm ADN họ hàng theo dòng nội thường sử dụng phương pháp xét nghiệm ADN nhiễm sắc thể Y 

2.2. Xét nghiệm ADN nhiễm sắc thể X (X-STR)

X-STR có thể được sử dụng khi mối quan hệ cần xác minh có nữ giới tham gia, chẳng hạn chị em gái cùng cha khác mẹ hoặc bà nội - cháu gái.

Cách di truyền của nhiễm sắc thể X giúp tạo ra cơ sở đối chiếu riêng cho từng mối quan hệ: 

• Chị em gái cùng cha: Vì người cha chỉ có một NST X, toàn bộ các con gái của ông chắc chắn sẽ nhận chung một NST X giống hệt nhau từ cha.
• Bà nội - cháu gái: nhiễm sắc thể X của cháu gái có nguồn gốc từ người cha và người cha nhận nhiễm sắc thể X từ mẹ của mình, tức bà nội của cháu. Việc đối chiếu các X - STR sẽ chứng minh xem NST X của cháu gái có nguồn gốc từ hệ gen của bà nội hay không. 

Xét nghiệm ADN NST X thường dùng trong trường hợp xét nghiệm ADN bà nội - cháu

2.3. Xét nghiệm ADN nhiễm sắc thể thường 

Khi mối quan hệ không phù hợp để phân tích bằng nhiễm sắc thể Y hoặc X, xét nghiệm ADN nhiễm sắc thể thường có thể được sử dụng để tính toán chỉ số huyết thống.

Phương pháp này thường được cân nhắc trong những trường hợp như chú/bác ruột xét nghiệm với cháu gái. Khác với nhiễm sắc thể giới tính, ADN nhiễm sắc thể thường được nhận từ cả bố và mẹ, sau đó tiếp tục được truyền qua các thế hệ với sự kết hợp và phân chia vật chất di truyền.

Mẫu của những người có quan hệ càng gần thì khả năng chia sẻ các đoạn ADN có chung nguồn gốc càng cao. Phòng xét nghiệm sẽ phân tích nhiều vị trí gen, thường từ 24 đến 48 locus, sau đó tính toán chỉ số quan hệ huyết thống (Kinship Index) để đưa ra kết luận.

Xét nghiệm ADN họ hàng có thể thực hiện bằng xét nghiệm ADN nhiễm sắc thể thường

3. Xét nghiệm ADN họ hàng theo dòng ngoại (dòng mẹ) 

Xét nghiệm ADN họ hàng theo dòng mẹ bao gồm các mối quan hệ huyết thống: 

• Ông/bà ngoại - cháu trai/gái 
• Anh, chị, em cùng mẹ 
• Dì (em/chị ruột của mẹ) và cháu trai/gái 
• Bác trai/Cậu (anh/em ruột của mẹ) và cháu trai/gái 
• Anh chị em họ có mẹ là chị em ruột

Với nhóm quan hệ này, xét nghiệm ADN ty thể là phương pháp phổ biến, chính xác và tối ưu nhất để xác định mối quan hệ di truyền theo dòng mẹ cho cả nam và nữ.

ADN ty thể được truyền từ mẹ cho cả con trai và con gái. Vì vậy, những người có chung một dòng mẹ như bà ngoại, mẹ, dì, cậu, anh chị em cùng mẹ hoặc con của dì có thể mang ADN ty thể có nguồn gốc chung. Khi xét nghiệm, trình tự các vùng phù hợp trên ADN ty thể của những người tham gia được đối chiếu để đánh giá họ có cùng dòng mẹ hay không. 

Xét nghiệm ADN họ hàng theo dòng mẹ sử dụng phương pháp xét nghiệm ADN ty thể

4. Xét nghiệm ADN họ hàng dùng mẫu xét nghiệm nào? 

Mẫu xét nghiệm ADN họ hàng tương đối đa dạng: 

1 - Mẫu thông thường

• Máu tĩnh mạch
• Niêm mạc miệng bằng tăm bông
• Tóc có chân, từ 5 sợi trở lên
• Móng tay, móng chân, từ 40 mg trở lên
• Cuống rốn

2 - Mẫu đặc biệt

• Đầu lọc thuốc lá
• Bàn chải đánh răng đã qua sử dụng
• Kẹo cao su đã nhai
• Tinh trùng, quần lót 

Các mẫu có thể dùng trong xét nghiệm ADN họ hàng

5. Xét nghiệm ADN họ hàng bao nhiêu tiền? 

Chi phí xét nghiệm ADN họ hàng thường dao động khoảng 2,5 - 5 triệu đồng/mẫu. Mức phí thực tế phụ thuộc vào mối quan hệ cần xác minh, phương pháp xét nghiệm, số lượng mẫu và thời gian nhận kết quả. 

Bạn có thể tham khảo mức giá xét nghiệm ADN họ hàng mới nhất tại EUROFINS GENTIS: 

1 - Xét nghiệm ADN theo dòng nội (dòng cha) 

2 - Xét nghiệm ADN theo dòng ngoại (dòng mẹ) 

6. Một số lưu ý khi thực hiện xét nghiệm ADN họ hàng

Khác với xét nghiệm Cha - Con có độ chính xác tuyệt đối, xét nghiệm ADN họ hàng không có mức độ chắc chắn giống nhau cho mọi trường hợp.

• Với mối quan hệ cùng dòng dòng nội hoặc dòng ngoại (như Ông nội - Cháu trai, Bà ngoại - Cháu), kết quả có độ chính xác lên đến 99,99%. 
• Ngược lại, với các mối quan hệ chéo dòng hoặc họ hàng xa (như Cô/Dì - Cháu gái, Anh em họ), ADN đã bị pha trộn nhiều nên kết quả chỉ mang tính dự đoán xác suất và có độ chính xác thấp hơn.

Một yếu tố quan trọng là lựa chọn đúng người làm mốc để đối chiếu. Trong một số trường hợp, nếu người cần xác minh không còn mẫu để xét nghiệm, có thể sử dụng mẫu của người thân phù hợp để thay thế. Chẳng hạn, khi cần xác minh quan hệ với người bố đã mất, mẫu của anh hoặc em ruột của người bố có thể được cân nhắc sử dụng. Có thêm mẫu của những người thân phù hợp cũng có thể giúp tăng cơ sở đối chiếu và nâng cao độ tin cậy của kết quả.

Kết quả xét nghiệm ADN họ hàng không trả về một mức độ chính xác giống nhau

7. Nên thực hiện xét nghiệm ADN họ hàng ở đâu? 

Khi lựa chọn nơi xét nghiệm ADN họ hàng, nên ưu tiên cơ sở có khả năng xử lý nhiều dạng quan hệ huyết thống và có phương pháp phù hợp với cả dòng nội lẫn dòng ngoại. Một số tiêu chí có thể xem xét gồm:

• Có khả năng thực hiện nhiều loại xét nghiệm huyết thống như ông/bà - cháu, chú/bác - cháu, anh/chị/em hoặc các quan hệ họ hàng khác.
• Phòng xét nghiệm có các chứng nhận chất lượng và hệ thống phân tích phù hợp.
• Thời gian trả kết quả được công bố rõ ràng, có lựa chọn trả nhanh khi cần.
• Chi phí xét nghiệm được công khai theo từng trường hợp và loại mẫu

Trong hơn 16 năm hoạt động trong lĩnh vực di truyền, EUROFINS GENTIS đáp ứng tốt các tiêu chí. Cụ thể: 

• Sở hữu hệ thống phòng Lab tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đạt chuẩn ISO 9001:2015, ISO 15189:2022 (VILAS MED 101 do BOA cấp), ISO/IEC 27001:2022 và chứng nhận xét nghiệm tiêu chuẩn Hoa Kỳ CAP (College of American Pathologists).
• Công nghệ tiêu chuẩn quốc tế: Sử dụng Bộ kit chuẩn quốc tế PowerPlex® Fusion, PowerPlex® Y23, Kit mở rộng HDplex và Argus X12 phân tích tối thiểu 24 locus trở lên. Các thiết bị xét nghiệm ADN được trang bị theo khuyến cáo của FBI - Mỹ về giám định ADN.  
• Hơn 40 điểm thu mẫu trên toàn quốc tại các tỉnh/thành phố: Hà Tĩnh, Hà Nội, Hải Dương, Nghệ An, Đà Nẵng, Huế, Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai, Cần Thơ, Cà Mau… luôn sẵn sàng phục vụ khách hàng.
• Có dịch vụ thu mẫu tận nơi tiện lợi cho mọi khách hàng, giúp khách hàng giảm bớt thời gian đi lại. 
• Kết quả xét nghiệm có chính xác lên đến 99,9999%
• Xét nghiệm ADN có chứng nhận pháp lý: Kết quả có chứng nhận pháp lý được ký xác nhận bởi Đại tá Hà Quốc Khanh - Nguyên Giám đốc Trung tâm Giám định ADN - Viện Khoa học hình sự, Nguyên Phó Viện trưởng Viện Khoa học hình sự - Bộ Công an. 
• Thông tin khách hàng sẽ được bảo mật tuyệt đối. EUROFINS GENTIS chỉ trả kết quả xét nghiệm cho người đứng tên làm đơn đề nghị xét nghiệm, đúng số điện thoại đăng ký, đúng xác nhận trên tờ biên lai thu nhận tiền.
• Kết quả xét nghiệm ADN tại EUROFINS GENTIS được sử dụng tại các cơ quan hành chính, tòa án của Việt Nam để làm giấy khai sinh, xác định quyền cấp dưỡng sau ly hôn, phân chia tài sản thừa kế… 

Phòng xét nghiệm được trang bị máy móc hiện đại tại trung tâm xét nghiệm di truyền EUROFINS GENTIS

Xét nghiệm ADN họ hàng có thể được thực hiện ngay cả khi không có mẫu của người cần xác minh trực tiếp. Tùy quan hệ thuộc dòng nội hay dòng ngoại, xét nghiệm có thể sử dụng ADN nhiễm sắc thể Y, nhiễm sắc thể X, nhiễm sắc thể thường hoặc ADN ty thể để tìm cơ sở đối chiếu phù hợp. Điều quan trọng là xác định đúng mối quan hệ, lựa chọn người tham gia xét nghiệm và loại mẫu phù hợp ngay từ đầu.