Xét nghiệm ADN dân sự là gì? Khác gì xét nghiệm ADN hành chính? 

1. Xét nghiệm ADN dân sự là gì? Phân biệt với xét nghiệm ADN hành chính 

1.1. Xét nghiệm ADN dân sự là gì?

Xét nghiệm ADN dân sự là phương pháp phân tích và so sánh ADN của hai hoặc nhiều người để xác định họ có quan hệ huyết thống hay không, phục vụ nhu cầu tìm hiểu và xác minh của cá nhân, gia đình. Chẳng hạn, khi cần xác nhận quan hệ cha – con, mẹ – con hoặc kiểm tra nghi vấn về quan hệ họ hàng, các bên có thể lựa chọn hình thức xét nghiệm này.

Đặc điểm của xét nghiệm ADN dân sự: 

• Không cần giấy tờ tùy thân: Người tham gia không bắt buộc phải xuất trình giấy tờ tùy thân khi đăng ký xét nghiệm theo hình thức dân sự.
• Có thể sử dụng tên viết tắt hoặc mã số: Thông tin trên phiếu đăng ký có thể được ghi theo ký hiệu hoặc mã số theo hướng dẫn của đơn vị xét nghiệm.
• Độ chính xác cao: Khi có quan hệ huyết thống, kết quả có thể đạt độ tin cậy trên 99,999999% trong những trường hợp phù hợp. Khi không có quan hệ huyết thống, kết quả có thể loại trừ quan hệ đang kiểm tra với độ tin cậy rất cao.
• Chỉ phục vụ mục đích cá nhân: Kết quả xét nghiệm ADN dân sự không thay thế kết quả xét nghiệm được thực hiện theo quy trình hành chính, pháp lý.

Điểm cần lưu ý là dù xét nghiệm ADN dân sự có thể cho kết quả chính xác cao, hình thức này KHÔNG xác minh danh tính người cung cấp mẫu và lấy thu mẫu theo quy trình pháp lý. Vì vậy, nếu cần kết quả để làm giấy khai sinh, đăng ký nhận cha, mẹ, con hoặc giải quyết thủ tục tại cơ quan nhà nước, cần lựa chọn xét nghiệm ADN hành chính ngay từ đầu.

Xét nghiệm ADN dân sự chỉ phục vụ cho mục đích cá nhân

1.2. Xét nghiệm ADN dân sự và ADN hành chính giống nhau gì? 

Xét nghiệm ADN dân sự và xét nghiệm ADN hành chính đều dựa trên việc phân tích, đối chiếu ADN trong các mẫu sinh học để xác định mối quan hệ huyết thống. Hai hình thức này có thể sử dụng cùng công nghệ phân tích và đạt độ chính xác tương đương khi được thực hiện trên mẫu đạt chuẩn, với quy trình xét nghiệm phù hợp.

Cụ thể, hai hình thức có những điểm chung sau:

• Cùng nguyên lý xét nghiệm: Phân tích đặc điểm ADN trong mẫu sinh học của những người tham gia, sau đó đối chiếu để đánh giá mối quan hệ huyết thống.
• Yêu cầu mẫu đạt chất lượng: Mẫu cần được thu thập, bảo quản và vận chuyển đúng cách để hạn chế nguy cơ hỏng hoặc nhiễm bẩn ADN.
• Đều có thể xác định quan hệ huyết thống: Tùy nhu cầu, xét nghiệm có thể được thực hiện để kiểm tra quan hệ cha – con, mẹ – con hoặc những mối quan hệ họ hàng phù hợp với phương pháp phân tích.

Xét nghiệm ADN dân sự và ADN hành chính có chung nguyên lý xét nghiệm; yêu cầu về chất lượng mẫu;... 

1.3. Xét nghiệm ADN dân sự khác gì xét nghiệm ADN hành chính 

Sự khác biệt giữa hai hình thức nằm ở mục đích sử dụng, cách thu mẫu, giấy tờ cần chuẩn bị và giá trị pháp lý của phiếu kết quả. Bảng dưới đây giúp bạn dễ dàng lựa chọn dịch vụ phù hợp với nhu cầu. 

2. Xét nghiệm ADN dân sự được sử dụng trong những trường hợp nào?

Xét nghiệm ADN dân sự phù hợp với nhiều nhu cầu xác minh huyết thống trong đời sống. Tùy từng trường hợp, bạn có thể lựa chọn các cặp mẫu tham gia xét nghiệm và phương pháp phân tích tương ứng.

Những trường hợp thường gặp gồm:

• Xác định quan hệ huyết thống trực hệ như cha - con, mẹ - con: Kiểm tra mối quan hệ huyết thống trực hệ khi cần xác minh thông tin gia đình.
• Xác định quan hệ huyết thống không trực hệ như ông/bà - cháu, chú/bác - cháu; bác gái/dì - cháu; anh/chị - em: Phù hợp khi cần kiểm tra quan hệ họ hàng nhưng không thể lấy mẫu của cha hoặc mẹ để đối chiếu trực tiếp. Phương pháp xét nghiệm sẽ phụ thuộc vào giới tính và nhánh huyết thống cần kiểm tra.
• Xác minh huyết thống thất lạc: Hỗ trợ tìm hiểu mối quan hệ giữa những người thất lạc người thân hoặc đoàn tụ sau thời gian dài.
• Kiểm tra trường hợp nghi ngờ trẻ bị trao nhầm: Đối chiếu ADN để xác minh quan hệ huyết thống giữa trẻ và người thân trong gia đình.
• Xác minh quan hệ giữa hai người có nghi vấn huyết thống: Phù hợp khi cần làm rõ mối quan hệ gia đình nhưng chưa có đủ thông tin để xác nhận.

Xét nghiệm ADN dân sự thường được dùng trong các trường hợp: giải tỏa nghi ngờ; tìm huyết thống thất lạc;... 

3. Các loại mẫu dùng trong xét nghiệm ADN dân sự 

Xét nghiệm ADN dân sự có thể thực hiện trên nhiều loại mẫu sinh học khác nhau. Loại mẫu được lựa chọn sẽ phụ thuộc vào điều kiện lấy mẫu của mỗi cá nhân, tình trạng mẫu và khả năng thu được ADN phù hợp để phân tích.

1 - Mẫu thông thường bao gồm: 

• Máu tĩnh mạch
• Niêm mạc miệng (tăm bông)
• Tóc có chân (≥ 5 sợi)
• Móng tay, móng chân (≥ 40mg)
• Cuống rốn

2 - Mẫu đặc biệt bao gồm: 

• Đầu lọc thuốc lá
• Bàn chải đánh răng đã dùng
• Kẹo cao su đã nhai
• Tinh trùng, quần lót 

Bạn có thể tự thu một số loại mẫu tại nhà như tóc có chân, móng tay, móng chân hoặc mẫu niêm mạc miệng nếu trung tâm xét nghiệm cho phép và đã hướng dẫn đúng cách. Với mẫu máu, việc thu mẫu cần đáp ứng yêu cầu chuyên môn và bảo đảm an toàn, vì vậy không nên tự lấy nếu chưa được hướng dẫn phù hợp. Sau khi thu thập, mẫu cần được đóng gói, bảo quản và gửi đến trung tâm theo hướng dẫn. 

Một lưu ý quan trọng là không nên mặc định mọi mẫu đều có thể thay thế cho nhau. Chẳng hạn, tóc rụng tự nhiên không có chân thường không phù hợp để phân tích ADN nhân theo quy trình thông thường. Đối với trẻ sơ sinh và trẻ dưới 2 tuổi, cần cân nhắc loại mẫu khác vì tóc tơ có thể chưa có chân tóc phù hợp.

Mẫu máu và mẫu niêm mạc miệng là 2 mẫu phổ biến nhất trong xét nghiệm ADN 

4. Quy trình thực hiện xét nghiệm ADN dân sự 

Quy trình xét nghiệm ADN dân sự tương đối đơn giản, gồm các bước từ tư vấn, đăng ký đến thu mẫu và nhận kết quả. Bạn có thể lựa chọn tự thu mẫu theo hướng dẫn hoặc đăng ký nhân viên hỗ trợ tại nhà tùy điều kiện thực tế.

Bước 1: Tư vấn và đăng ký xét nghiệm

Liên hệ với trung tâm xét nghiệm để cung cấp thông tin về mối quan hệ cần xác minh, số lượng người tham gia và loại mẫu dự kiến sử dụng. Dựa trên nhu cầu đó, bạn sẽ được tư vấn phương pháp xét nghiệm, chi phí và thời gian trả kết quả.

Bước 2: Thu thập mẫu xét nghiệm

Sau khi đăng ký, bạn có thể lựa chọn một trong hai hình thức:

• Tự thu mẫu tại nhà theo hướng dẫn của trung tâm.
• Đặt lịch để nhân viên đến thu mẫu trực tiếp tại địa điểm phù hợp.

Dù lựa chọn hình thức nào, mẫu xét nghiệm cũng cần được thu thập và bảo quản đúng cách để hạn chế nguy cơ nhiễm bẩn hoặc không đủ điều kiện phân tích.

Bước 3: Phân tích ADN và trả kết quả

Mẫu sau khi tiếp nhận sẽ được chuyển đến phòng xét nghiệm để phân tích và đối chiếu ADN giữa những người tham gia. Khi hoàn tất, trung tâm trả kết quả theo hình thức đã đăng ký.

Thời gian trả kết quả thông thường khoảng 2 - 7 ngày, tùy gói dịch vụ, loại mẫu và quy trình xử lý. Nếu cần nhận kết quả sớm, bạn có thể hỏi về các gói xét nghiệm nhanh trước khi đăng ký.

Quy trình xét nghiệm ADN dân sự

5. Chi phí xét nghiệm ADN dân sự 

Chi phí xét nghiệm ADN dân sự thường dao động từ 1,5 - 4 triệu/mẫu. 

Chi phí xét nghiệm ADN dân sự phụ thuộc vào mối quan hệ huyết thống cần kiểm tra, số lượng mẫu, loại mẫu và thời gian trả kết quả. Với những trường hợp cần phân tích quan hệ huyết thống theo dòng nội hoặc dòng ngoại, mức phí cũng có thể khác so với xét nghiệm cha – con, mẹ – con trực hệ.

Bạn có thể tham khảo bảng giá xét nghiệm ADN dân sự tại EUROFINS GENTIS: 

5.1. Chi phí xét nghiệm ADN dân sự quan hệ huyết thống trực hệ (Cha - Con; Mẹ - Con)

5.2. Chi phí xét nghiệm ADN dân sự quan hệ theo dòng nội (dòng cha) 

5.3. Chi phí xét nghiệm ADN dân sự theo dòng ngoại (dòng mẹ) 

6. Tiêu chí lựa chọn đơn vị xét nghiệm ADN dân sự uy tín

Khi lựa chọn địa chỉ xét nghiệm ADN dân sự, độ chính xác, khả năng bảo mật thông tin và quy trình xử lý mẫu là những yếu tố cần được quan tâm. Một đơn vị xét nghiệm ADN dân sự đáng tin cậy cần đáp ứng tốt các tiêu chí sau: 

• Năng lực chuyên môn và hệ thống phòng xét nghiệm: Ưu tiên đơn vị có quy trình phân tích ADN rõ ràng, trang thiết bị phù hợp và năng lực xét nghiệm được kiểm chứng.
• Công nghệ phân tích và độ chính xác: Tìm hiểu phương pháp, hệ thống chỉ thị ADN được sử dụng và cách trả kết quả đối với từng mối quan hệ huyết thống.
• Chính sách bảo mật thông tin: Đơn vị cần có quy trình quản lý mẫu, thông tin cá nhân và trả kết quả rõ ràng, hạn chế nguy cơ tiết lộ thông tin ngoài phạm vi đăng ký.
• Thời gian trả kết quả minh bạch: Cần được thông báo rõ thời gian xử lý theo từng gói dịch vụ, nhất là khi lựa chọn xét nghiệm nhanh.
• Chi phí công khai, minh bạch: Bảng giá cần thể hiện rõ phí xét nghiệm, phụ phí mẫu đặc biệt và các khoản phát sinh nếu có.
• Hỗ trợ thu mẫu thuận tiện: Dịch vụ thu mẫu tại nhà hoặc hệ thống điểm thu mẫu giúp giảm thời gian đi lại, đặc biệt khi người tham gia ở nhiều địa điểm khác nhau.

Trong hơn 16 năm hoạt động trong lĩnh vực xét nghiệm di truyền, EUROFINS GENTIS đã trở thành một trong những đơn vị được nhiều khách hàng tin tưởng khi có nhu cầu xét nghiệm ADN dân sự. Với kinh nghiệm chuyên môn và quy trình xét nghiệm được xây dựng bài bản, EUROFINS GENTIS hướng đến việc mang lại trải nghiệm thuận tiện, minh bạch và đáng tin cậy cho khách hàng.

• Hệ thống phòng Lab đạt tiêu chuẩn quốc tế như: ISO 9001:2015, ISO 15189:2022, ISO/IEC 27001:2022 VILAS MED 101, CAP. 
• Công nghệ tiêu chuẩn quốc tế: Trung tâm xét nghiệm EUROFINS GENTIS sử dụng Bộ kit chuẩn quốc tế PowerPlex® Fusion, PowerPlex® Y23, Kit mở rộng HDplex và Argus X12 phân tích tối thiểu 24 locus trở lên. 
• Sở hữu địa điểm thu mẫu trên toàn quốc: EUROFINS GENTIS có hơn 40 điểm thu mẫu xét nghiệm ADN dân sự trên nhiều tỉnh/thành phố như: tại Thái Nguyên, Hà Tĩnh, Hà Nội, Hải Dương, Nghệ An, Đà Nẵng, Huế, Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai, Cần Thơ, Cà Mau… 
• Dịch vụ thu mẫu tận nơi: EUROFINS GENTIS có dịch vụ thu mẫu tận nơi tiện lợi cho mọi khách hàng, giúp khách hàng giảm bớt thời gian đi lại. 
• Thông tin khách hàng sẽ được bảo mật tuyệt đối. EUROFINS GENTIS chỉ trả kết quả xét nghiệm cho người đứng tên làm đơn đề nghị xét nghiệm, đúng số điện thoại đăng ký, đúng xác nhận trên tờ biên lai thu nhận tiền.
• Kết quả xét nghiệm có chính xác lên đến 99,9999%

Trang thiết bị hiện đại tại phòng xét nghiệm đạt chuẩn quốc tế tại EUROFINS GENTIS

7. Giải đáp câu hỏi về xét nghiệm ADN dân sự

Phiếu kết quả dân sự có chống làm giả không? 

Phiếu kết quả xét nghiệm ADN dân sự có thể được đơn vị xét nghiệm quản lý bằng mã số, thông tin nhận diện hoặc các biện pháp xác thực theo quy trình riêng. Tuy nhiên, khả năng xác minh tính xác thực của phiếu kết quả phụ thuộc vào cơ chế quản lý và xác nhận của từng đơn vị.

Bạn nên kiểm tra thông tin đơn vị thực hiện, mã hồ sơ và cách xác minh kết quả trước khi đăng ký. Đặc biệt, dù phiếu kết quả được bảo vệ bằng các biện pháp chống giả, điều đó không làm thay đổi giá trị pháp lý của xét nghiệm ADN dân sự.

Kết quả dân sự có chuyển đổi được sang bản hành chính về sau không? 

Kết quả xét nghiệm ADN dân sự thông thường không thể tự động chuyển đổi thành kết quả xét nghiệm ADN hành chính. Nguyên nhân là hai hình thức có yêu cầu khác nhau về xác minh danh tính, thu mẫu và kiểm soát quá trình lấy mẫu.

Nếu cần sử dụng kết quả cho thủ tục đăng ký khai sinh, nhận cha, mẹ, con hoặc hồ sơ pháp lý khác, bạn nên làm xét nghiệm ADN hành chính ngay từ đầu, tránh để mất thời gian và tiền bạc. 

Xét nghiệm ADN dân sự bao lâu có kết quả? 

Thời gian trả kết quả xét nghiệm ADN dân sự thường dao động từ 2 - 7 ngày, tùy loại xét nghiệm, loại mẫu và gói dịch vụ. Một số đơn vị có cung cấp gói trả kết quả nhanh trong vài giờ hoặc trong vòng 4 giờ đối với những trường hợp đáp ứng điều kiện xét nghiệm.

Với mẫu đặc biệt như bàn chải đánh răng, kẹo cao su hoặc đầu lọc thuốc lá, thời gian xử lý có thể khác so với mẫu máu và niêm mạc miệng. Bạn nên xác nhận thời gian dự kiến với trung tâm trước khi gửi mẫu. 

Thời gian trả kết quả xét nghiệm ADN dân sự thường sau 2 - 7 ngày làm việc 

Thông qua bài viết, hy vọng bạn đã hiểu xét nghiệm ADN dân sự là gì. Đây là lựa chọn phù hợp khi cần xác minh quan hệ huyết thống phục vụ mục đích cá nhân, với quy trình đăng ký linh hoạt và nhiều loại mẫu có thể sử dụng. Tuy nhiên, kết quả dân sự không thay thế kết quả xét nghiệm theo thủ tục pháp lý. Trước khi thực hiện, bạn nên tìm hiểu kỹ chi phí, thời gian trả kết quả, yêu cầu về mẫu và chính sách bảo mật của đơn vị xét nghiệm.